Progi podatkowe i PIT-37 – czym są i jak zmienia się w Polskim Ładzie

Autor: Redakcja - Data publikacji: 2021-11-17 16:23:46

Aktualnie obowiązujące przepisy prawa w Polsce nakładają na podatników obowiązek zapłacenia podatku od osiąganych dochodów. W zależności od zarobków może wynosić on 17 proc. lub aż 32 proc. Skala podatkowa w obecnym kształcie obciąża w szczególności osoby, które w ciągu roku osiągają dochody przekraczające 85 528 zł. Istotne zmiany w tym zakresie mają wprowadzić od 2022 r. przepisy Polskiego Ładu.

Czym są progi podatkowe?

Progi podatkowe to pojęcie, odnoszące się do poziomu dochodów osiąganych w ciągu roku, któremu przypisane są odpowiednie stawki procentowe podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie ma więc znaczenia czy pracujesz za bardzo wysokie wynagrodzenie przez kilka miesięcy w ciągu roku, czy za niższe przez 12 miesięcy – liczy się wyłącznie to jakie są twoje łączne dochody osiągnięte w ciągu roku i które wykażesz w PIT-37. Pamiętaj również, że chodzi tu o łączną kwotę zarobków brutto, a nie netto.

Składając zeznanie podatkowe na formularzu PIT-37 rozliczasz się na zasadach ogólnych z uwzględnieniem skali podatkowej, dlatego w zależności od wykazanych dochodów zapłacisz podatek 17 proc. lub 32 proc.

Skala podatkowa ma w Polsce charakter progresywny – im więcej zarabiasz, tym wyższą daninę na rzecz skarbu państwa musisz zapłacić. Odwracając jednak sytuację – im niższe osiągasz dochody, tym mniej jesteś obciążany przez system podatkowy.

Pierwszy i drugi próg podatkowy

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi w Polsce przepisami prawa wysokość osiąganych w ciągu roku dochodów lokuje cię w pierwszym lub drugim progu podatkowym. Dyktują one konieczność opłacenia podatku w wysokości 17 proc. w pierwszym progu podatkowy i 32 proc. w drugim progu podatkowym.

 

Pierwszy próg podatkowy

Drugi próg podatkowy

Limit dochodów

do 85 528 zł

powyżej 85 528 zł

Wysokość podatku

17 proc.

32 proc.

Źródło: Progi podatkowe PITax.pl

 

Podatek dochodowy 17 proc. płacą osoby, których dochody wynoszą poniżej 85 528 zł, a jednocześnie są wyższe niż 8 000 zł. Wartość ta stanowi bowiem maksymalny poziom dochodów, jakie możesz osiągnąć w ciągu roku, aby nie płacić podatku w ogóle. Innymi słowy – 17 proc. podatku dochodowego zapłacisz, jeśli zarabiasz od 8 000 do 85 528 zł, czyli znajdujesz się w pierwszym progu podatkowym.

Jeśli natomiast osiągasz dochody powyżej 85 528 zł (drugi próg podatkowy), wówczas twoje zarobki do tego limitu zostaną opodatkowane stawką 17 proc, natomiast nadwyżka powyżej kwoty 85 528 – stawką 32 proc. Nie musisz się więc obawiać, że cały twój zarobek objęty zostanie wyższym podatkiem – zapłacisz go wyłącznie od kwoty nadwyżki.

Powyższe wyliczenia nie mają jednak zastosowaniu do osób objętych tzw. ulgą dla młodych. W grupie tej znajdują się podatnicy poniżej 26 r.ż., których roczne dochody (osiągnięte ze stosunku pracy i jemu pokrewnych lub umowy zlecenie) nie przekroczyły kwoty 85 528 zł.

Są oni wówczas zwolnienie z podatku i tym samym nie mają obowiązku składać zeznania podatkowego w ogóle.

Trzeci próg podatkowy – danina solidarnościowa

W roku 2019 r. wprowadzono tzw. trzeci próg podatkowy, zwany również daniną solidarnościową. Muszą go zapłacić te osoby, których roczne dochody przekraczają 1 000 000 zł.

Wysokość daniny solidarnościowej wynosi 4 proc. od kwoty dochodu powyżej limitu 1 000 000 zł.

Jak obliczyć podatek uwzględniając progi podatkowe?

Aby obliczyć podatek należny do zapłaty, nie wystarczy wyliczyć 17 proc. lub 32 proc. wartości dochodu (w zależności od progu podatkowego). Istotne jest dodatkowe zmniejszenie jego wysokości o kwotę zmniejszającą podatek.

Pamiętaj przy tym, że dochód jest tu rozumiany, jako twoje wynagrodzenie brutto, pomniejszone o składki ZUS i koszty uzyskania przychodu.

 

Kwota podstawy opodatkowania

Kwota zmniejszająca podatek

8 000 zł

1 360 zł

8 001-13 000 zł

1 360 zł – (834,88 zł × [podstawa obliczenia podatku – 8 000 zł] / 5 000 zł)

13 001-85 528 zł

525,12 zł

85 528-127 000 zł

525,12 zł – (525,12 zł × [podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł] / 41 472 zł)

więcej niż 127 001 zł

Kwota wolna od podatku nie przysługuje

Źródło: opracowanie własne na podstawie Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pierwszy próg podatkowy – jak obliczyć podatek do zapłaty?

Twój roczny dochód wynosi 10 000 zł. Zostanie tym samym objęty podatkiem 17 proc. (dla pierwszego progu podatkowego).

Wobec tego musisz pomnożyć swój dochód przez 17 proc. Uzyskany wynik pomniejsz o kwotę zmniejszającą podatek 1 026 zł. Dla dochodów w przedziale 8 0001 zł – 13 000 zł wyliczysz ją na podstawie wzoru:

1 360 zł – (834,88 zł × [podstawa obliczenia podatku – 8 000 zł] / 5 000 zł).

Wobec tego twój podatek wyniesienie 674 zł (10 000 * 17 proc – 1 026).

Drugi próg podatkowy – jak obliczyć podatek do zapłaty?

Twój roczny dochód wynosi 110 000 zł. Zostanie zatem objęty podatkiem 32 proc. (dla drugiego progu podatkowego).

Wysokość podatku należnego do zapłaty musisz wyliczyć osobno dla kwoty poniżej i powyżej kwoty 85 528 zł:

  • wysokość podatku dla dochodu 85 528 zł wyniesie 14 539,76 zł (85 528 x 17 proc.),
  • wysokość podatku od nadwyżki powyżej  85 528 zł wyniesie 7831,04 zł ([110 000 – 85 528] x 32 proc.).

Po zsumowaniu podatków dla obu progów podatkowych wyniesie on 22 370,80 zł. Dopiero od tej wartości należy odjąć kwotę zmniejszającą podatek.

Dla dochodów w przedziale 85 528 zł – 127 000 zł wyliczysz ją na podstawie wzoru:

525,12 zł – (525,12 zł × [podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł] / 41 472 zł)

Wobec tego twój podatek wyniesie 22 156 zł (22 370,80 – 215,25 zł).

Jak ominąć drugi próg podatkowy?

Osiągnięcie w roku podatkowym dochodów powyżej 85 528 zł i konieczność opłacenia podatku 32 proc. od nadwyżki powyżej tej kwoty, stanowi niejednokrotnie duże obciążenie dla budżetu domowego. Nie zawsze jednak osiągnięcie tak wysokich zarobków rodzi konieczność zapłaty wyższego podatku.

Progi podatkowe, a wspólne rozliczanie małżonków

Bez względu na to, czy rozliczasz PIT-37 indywidualnie, czy wspólnie z małżonkiem – progi podatkowe ustalone są na tym samym poziomie, a więc 17 proc. i 32 proc.

Podatek przy wspólnym rozliczaniu jest jednak naliczany nieco inaczej, co może mieć korzystny wpływ na jego wysokość do zapłaty przez męża i żonę.

Dochody małżonków są najpierw sumowane i dopiero po podzieleniu ich na dwie równe części, stają się podstawą do obliczenia podatku. W sytuacji więc gdy dochody jednego z małżonków są bardzo wysokie (mieszczą się w drugim progu podatkowym), a drugiego bardzo niskie – korzystniejsze jest wspólne opodatkowanie. Dlaczego? Rozliczając się indywidualnie, jedno z nich zapłaciłby podatek 17 proc, a drugie 32 proc. Wspólne rozliczanie stwarza możliwość zapłacenia przez każde z małżonków podatku 17 proc. Wówczas bowiem wkroczenie w drugi próg podatkowy możliwe jest po osiągnięciu dochodów wspólnych przez męża i żonę na poziomie dwukrotnie wyższym niż przy rozliczeniu indywidualnym, a więc aż 171  056 zł.

Progi podatkowe a ulgi i odliczenia

Progi podatkowe determinują wysokość podatku, jaki jesteś zobowiązany zapłacić, rozliczając się z osiągniętych dochodów w deklaracji PIT-37. Jak obniżyć podatek dochodowy? Możesz zmniejszyć wysokość daniny należnej skarbowi państwa dzięki ulgom i odliczeniom. Jedne z nich obniżają sam podatek, inne natomiast podstawę opodatkowania.

Rozliczając się na formularzu PIT-37 możesz skorzystać z:

  • ulgi prorodzinnej (ulgi na dzieci),
  • odliczenia składek na ubezpieczenia zdrowotne,
  • ulgi aktywizacyjnej,
  • ulgi odsetkowej,
  • odliczenia składek ZUS,
  • odliczenia darowizny,
  • ulgi rehabilitacyjnej,
  • odliczenia zwróconych nienależnie pobranych świadczeń,
  • ulgi na Internet,
  • ulgi termomodernizacyjnej,
  • odliczenia wpłat na IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego).

Zmiany w progach podatkowych w Polskim Ładzie

Polski Ład, który ma zacząć obowiązywać od 2022 r., wprowadza istotne zmiany w  skali podatkowej. Jest to pierwsza tego typu zmiana od 12 lat.

Zgodnie z zapowiedzią pierwszy próg podatkowy zostanie podwyższony do kwoty 120 000 zł. Oznacza to, że podatek przewidziany dla drugiego progu podatkowego (32 proc) zapłacisz wyłącznie od kwoty nadwyżki powyżej 120 000 zł dochodów osiąganych w ciągu roku.

 

Pierwszy próg podatkowy

Drugi próg podatkowy

Limit dochodów

do 120 000 zł

powyżej 120 000 zł

Wysokość podatku

17 proc.

32 proc.

Źródło: opracowanie własne

Zmianie ulegnie także wysokość kwoty wolnej od podatku. Z dotychczasowego poziomu 8 000 zł zostanie ona podwyższona do 30 000 zł.

Podatek 17 proc. zapłacisz wówczas, jeśli twoje dochody mieszczą się w przedziale 30 000-120 000 zł. Natomiast w przypadku dochodów przekraczających drugi próg podatkowych, to twoje zarobki do kwoty 120 000 zł będą opodatkowane stawką 17 proc., a nadwyżka powyżej tego limitu – stawką 32 proc.

Źródła

  1. Broszura informacyjna do zeznania PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2020 roku, https://www.podatki.gov.pl/media/6634/broszura-pit-37-za-2020-przekazana-do-wydruku.pdf, dostęp: 26.09.2021 r.
  2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19910800350/U/D19910350Lj.pdf, dostęp: 26.09.2021 r.
  3. Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, https://legislacja.gov.pl/docs//2/12349409/12805420/12805421/dokument514502.pdf, dostęp: 26.09.2021 r.
  4. Polski Ład, http://polskilad.pis.org.pl/files/Polski_Lad.pdf, dostęp: 26.09.2021 r.